برق صنعتی چیست؟

برق صنعتی

برق صنعتی یک کنترل سه‌فاز است که وظیفه‌ روشنایی و خاموشی مراکز صنعتی مانند کارخانه و سوله‌ها را بر عهده دارد.به بیانی ساده‌تر می‌توان این‌گونه گفت که این کنترل سه‌فاز به تامین نیروی توان تجهیزات صنعتی می‌پردازد.

کاربردهای برق صنعتی

در بالا با مفهوم برق صنعتی آشنا شدیم اما برای آشنایی بیشتر شما، به کاربردهای برق صنعتی نیز اشاره می‌کنیم:

• خاموش و روشن کردن موتور‌های تک فاز
• خاموش و روشن کردن پمپ‌های شناور سه فاز
• کنترل موتور با استفاده از یک رله هوشمند
• راه‌اندازی کمپرسور با کمک کنتاکتور
• فراهم‌سازی روشنایی کارگاه‌های صنعتی از طریق کنتاکتور دو شستی
• استفاده از خازن برای کنترل کردن توان راکتی یک کارگاه
• کنترل دور موتورهای سه‌فاز
• تقسیم برق سه‌فاز در بخش‌های مختلف صنعتی
• کنترل کلید‌ الکتریکی از نوع سه فاز با برق صنعتی
• استفاده از برق صنعتی در تابلوهای برق
• خاموش و روشن کردن برق محیط با استفاده از دکمه خاموش و روشن

انواع ابزار و تجهیزات برق صنعتی

فعالیت در هر حوزه‌ای، نیازمند شناخت تجهیزات آن حوزه است که با توجه به گستردگی صنعت برق و تجهیزات آن، در این قسمت شما را با مهم‌ترین این تجهیزات آشنا می‌کنیم.

کنتاکتور در تجهیزات برق صنعتی

 کنتاکتور از پرکاربردترین قطعات الکترونیکی در ابزار‌های صنعتی به حساب می‌آید که برای قطع و وصل کردن مدار‌های الکترونیکی با توان بالا مورد استفاده قرار می‌گیرد.کنتاکتور یا همان کلید مغناطیسی، بیشتر برای برقراری ارتباط بین تجهیزات و دستگاه‌های الکتریکی متصل به شبکه است. مدارهای فرمان نیز با تعدادی کنتاکت‌های کمکی طراحی شده‌اند.

ساختار کنتاکتور

کنتاکتور از سه جزء تشکیل شده است که به اختصار آن‌ها را نام می‌بریم:

•  وظیفه حمل جریان بر عهده کنتاکت است که کنتاکت‌های توان، کنتاکت‌های کمکی و فنرهای کنتاکت در بر‌می‌گیرد.
• کوئل (آهن‌ربای الکتریکی) که وظیفه تامین نیروی محرکه برای بستن کنتاکت‌ها را بر عهده دارد.
• محفظه که شامل کنتاکت‌ها و آهن‌رباهای الکتریکی است از عایق تهیه شده‌اند تا میزان سنجش مقاومت را به دست آورند.

چگونگی کار کنتاکتور

کنتاکتور یا کلید مغناطیسی، با استفاده از جریان کوچک‌تر، جریان‌های بزر‌گ‌تر را قطع‌ و وصل می‌کند به این معنا که هنگام فرستادن جریان کوچک‌تر به کنتاکتور، کنتاکتور روشن کردن کلید داخلی را به عهده می‌گیرد و در حین قطع جریان کوچک‌تر کلید را قطع می‌کند.

کنتاکتور از مهم‌ترین ابزار تجهیزات برق صنعتی به حساب می‌آید.

کاربرد کنتاکتور در تجهیزات برق صنعتی

• کنترل نور‌افکنی
• استارتر مغناطیسی
• کنتاکتور خلاء
• رله جیوه‌ای
• رله مرطوب شده با جیوه

کلید محافظ‌جان برق

بهترین انتخاب برای پیشگیری از حوادثی نظیر برق‌‌گرفتگی و اتصال بدنه تجهیزات، استفاده از کلید محافظ نشتی جریان برق است.کلید محافظ جریان برق یا همان RCCB، هنگام تشخیص جریان‌های نشتی در تجهیزات صنعتی و خانگی، برق را قطع کرده و مانع بروز مشکلات دیگر می‌شود.این وسیله پر کاربرد در ابزار برق صنعتی در تیپ‌های A، AC و B به صورت سه‌فاز و تک‌فاز موجود است که در این‌جا این تیپ‌ها را شرح می‌دهیم.

کلید محافظ جان تیپ AC

این کلید محافظ جان قابلیت تشخیص جریان‌های نشتی با موج متناوب AC را دارد هم‌چنین این تیپ از کلید‌های محافظ جان، به صورت 2 پل و 4 پل در دسترس افراد قرار دارد.

رنج جریان در تیپ AC از 16 تا 125 آمپر است و جریان‌های نشتی آن 0.5A , 0.3A , 0.1A , 0.03A , 0.01A با ولتاژ کاری 200 تا 400 ولت است.

کلید محافظ جان تیپ A

این تیپ از کلید محافظ جان به تشخیص جریان نشتی با موج AC  و مستقیم DC پالسی می‌پردازند. این دسته از کلید‌های محافظ جان به صورت 2 پل و 4 پل در بازار موجود هستند.رنج جریان نامی آن‌ها از 80 تا 16 متغیر است اما رنج جریان نشتی آن 0.5A , 0.3A , 0.1A , 0.03A  0.01A با ولتاژ کاری 200 تا 400 است.

کلید محافظ جان تیپ B

کلید محافظ تیپ B جریان نشتی با شکل موج متناوب AC و مستقیم  DC پالسی تا فرکانس 1 مگاهرتز و مستقیم DC  صاف را تشخیص می‌دهند.این کلید‌های محافظ جان هم مانند دیگر کلید‌های محافظ جان به صورت 2 پل و 4 پل ارائه شده است.رنج جریان نامی تیپ B، از 16 تا 125 آمپر و رنج جریان نشتی آن از 0.03A تا 0.3A  است که ولتاژ کاری 230 تا 400 ولت را دارد.مدل دیگری از کلید محافظ تیپ B هم با قابلیت کار تا ولتاژ 500 ولت و رنج جریان نشتی تا 0.5 د رتجهیزات برق صنعتی وجود دارد.

چگونگی کار کلید محافظ جان در تجهیزات برق صنعتی

با توجه به وجود جریان رفت و جریان برگشت در سیم‌های برق، کلید محافظ جان این دو جریان را مقایسه  و در صورت وجود اختلاف در مدار، آن را قطع می‌کند.

در حالت معمولی، جریان‌های رفت‌و‌برگشت مدار یکسان است اما دلیل اختلاف به وجود آمده در جریان می‌تواند، سیم‌های فاز و قسمت‌های الکتریکی مدار باشد که به آن نشتی جریان گفته می‌شود.

 کار اصلی کلید محافظ جان تشخیص نشتی‌ها و قطع مدار است.

از جملات بالا می‌توان این‌ نتیجه را گرفت که در صورت جریان نشتی بیش از حد، کلید محافظ جان سریع عمل می‌کند و جان افراد را نجات می‌دهد.

ویژگی‌های کلید RCCB

• محافظت در برابر جریان‌های نشتی
• قطع خودکار مدار با عبور بیش از حد جریان
• اتصال ترمینال دوگانه برای اتصال به بار و باس بار
• محافظت در برابر نوسان ولتاژ

در پایان می‌توان گفت که کلید‌ محافظ جان از اصلی‌ترین ابزار‌های برق صنعتی به حساب می‌آید.

لوله و اتصالات فلزی در تجهیزات برق صنعتی

اتصالات لوله فلزی کاربردهای فراوانی در کابل‌کشی، انتقال سیستم‌های شبکه، مخابرات و سیم‌کشی ساختمان دارد.این لوله‌های برق از تاسیسات الکتریکی استفاده‌شده در ساختمان‌ها محافظت می‌کند و استاندارد آن باید  برابر با IEC614 – 1، IEC423A، IEC423 و 1-2-IEC614  و یا جدیدترین اصلاحیه استاندارد ملی شماره 294 باشد.

لوله‌های برق با پوششی مناسب از تماس جریان برق با بدن افراد جلوگیری می‌کند در نتیجه احتمال حوادث ناگوار کاهش می‌یابد.استفاده از لوله برق برای تمام افرادی که با برق سر‌و‌کار دارند ضروری است، لوله‌های برق از طریق کابل‌های دراز به آسانی گسترش پیدا می‌کنند.

انواع لوله برق

در تجهیزات برق صنعتی، لوله‌های فلزی برق در جنس و کاربرد از گستردگی فراوانی در برخوردار هستند که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم.

۱.لوله برق کاندوئیت فلزی

جنس لوله‌‌های برق کاندوئیت از آهن است و در برابر فشارهای بالایی مانند له شدن و تا شدن مقاومت قابل توجهی از خود نشان می‌‌دهند.از آن‌جا که جنس لوله فلزی است، عایق خوبی برای عبور جریان برق نمی‌تواند باشد.

۲.لوله برق فولادی

جنس این لوله‌ها از فلز فولاد است که مقاومت بالایی در برابر خم‌شدگی دارد به همین خاطر بهترین گزینه برای سیم‌کشی‌های ساختمان است.جنس فلزی لوله‌های برق فولادی به گونه‌ای است که اگر در هوایی مرطوب از آن استفاده شود دچار زنگ‌زدگی می‌شود.

انواع لوله‌های برق فولادی در ابزار برق صنعتی

لوله‌های برق فولادی انواع بسیاری دارند که به اختصار آن‌ها را نام می‌بریم:

• لوله فولادی مشکی
• لوله فولادی گالوانیزه جوش
• لوله فولادی گالوانیزه عمقی داغ
• لوله فولادی گالوانیزه بدون درز ضد انفجار
• لوله فولادی قابل انعطاف

۳.لوله برق پلی‌اتیلن

از پرفروش‌ترین لوله‌های فلزی برق، لوله‌های پلی اتیلن است که برق‌کاران و پیمان‌کاران از آن بسیار استفاده می‌کنند.

مهم‌ترین دلیل استفاده از این لوله‌ها، ویژگی های زیر است:

• وزن کم
• کیفیت بالای محصول
• سرعت بالا در اتصال زدن
• انعطاف‌پذیری مناسب
• استفاده از مواد پلیمری در زمان ساخت

با توجه به مزیت‌های گفته‌شده، قیمت این محصول نسبت دیگر لوله‌های فلزی برق گران‌تر است.

۴.لوله برق پی‌وی‌سی

نام دیگر این لوله، لوله پولیکا است و همانند لوله پلی‌‌اتیلن مقاوم و قابل انعطاف است. جنس این لوله، پی‌وی‌سی یا همان پلاسیک سخت است که از سیم‌کشی ساختمان مراقبت می‌کند.

مقاومت لوله برق پی‌وی‌سی در برابر عواملی چون فشار، رطوبت، پاشش رنگ، تابش نور و فشار است.

۵.لوله برق یو‌پی‌وی‌سی

این لوله همانند  لوله‌‌های برق پی‌وی‌سی است اما با این تفاوت که در برابر آتش و حرارت نیز مقاوم است.

۶.لوله برق خرطومی فلکسیبیل

نام این لوله‌ها تنها به این خاطر فلکسیبل گذاشته شده که مواد آن‌ها پلیمر است و انعطاف بالایی دارند.

این مدل از لوله‌ها از مواد پی‌وی‌سی تهیه می‌شوند که قابلیت تحمل حرارت زیاد را دارند.

۷.لوله برق فلکسی

این مدل از لوله‌های برق با روکش عایق‌دار و بدون عایق تولید می‌شوند. مهم‌ترین کاربرد این لوله، محافظت از سیم‌ها و کابل‌های برق است که در فضا‌های باز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

انواع تابلوهای برق صنعتی

تابلوی برق، محفظه‌ای است که برای نصب تجهیزات برقی از آن استفاده می‌شود. عوامل محیطی و جریان‌های برقی در حین نصب مشکلاتی را به وجود می‌آورند بنابراین ضرورت استفاده از تابلو برق صنعتی برای افزایش ایمنی افراد بیشتر حس می‌شود.

برای افزایش ایمنی، تمامی تجهیزات برق‌دار داخل این محفظه قرار می‌گیرند و تنها دسترسی به اپراتور داده می‌شود.

دلیل استفاده از تابلوی برق صنعتی در کارخانه‌ها مدیریت، ارتقا و کنترل برق و حفاظت است.

تقسیم‌بندی تابلو‌های برق صنعتی

۱.تابلو‌برق‌های فیکس

این نوع از تابلو برق صنعتی در سطح رنج KV 33 و 24 و 11 ولتاژ است و سطح جریانی آن 630 و 1250 آمپر است.مزیت این تابلو نسبت به دیگر تابلو‌ها، استفاده از تجهیزات فشار متوسط، استفاده از رله‌های حفاظتی با مارک‌های مختلف و ابعاد استاندارد آن است.

۲. تابلو‌برق‌های ایستاده چند منظوره

تابلو‌برق‌های چند منظوره ایستاده در تجهیزات برق صنعتی، داخل آن تجهیزات کنترل قدرت پنوماتیکی با قابلیت نصب قرار می‌گیرد.

۳. تابلو‌برق (Rack)

این تابلو حالت قفسه‌ای را دارند که محفظه‌های الکترونیکی، مخابراتی، کنترل و اندازه‌گیری به آسانی بر روی آن‌ها نصب می‌شود.درب متحرک این مدل از تابلو‌برق صنعتی به دیدن پشت تجهیزات کمک می‌کند و دسترسی برای اپراتور را نیز آسان کرده است. درب شیشه‌ای این مدل باعث گرانی این تابلو شده است.

۴. تابلو‌برق کشویی

تابلو‌های کشویی برای موتورهای (MCC) با هدف کنترل موتور ساخته شده است و همان‌گونه که از نامش مشخص است به صورت کشویی عرضه می‌شوند.

۵. تابلو‌برق مرکز قدرت

 تابلوهای MCC از تابلوهای برق مرکز قدرت تغذیه می‌شوند از آن‌جا که یک تابلوی توزیع نیز به حساب می‌آید امکان تغذیه چند تابلوی MCC را دارند.

کلید‌های استفاده‌شده در این تابلو به صورت هوایی است که بعد از پست اصلی استفاده می‌شوند.

۶. تابلو‌برق مدولار

تابلو‌برق مدولار را نوع پیشرفته تابلوهای فیکس ایستاده به حساب می‌آورند. منبع تغذیه به شکل یک مدول در تابلو نصب قرار می‌گیرد و به واسطه صفحه فلزی موجود، فیدر بالایی از فیدر پایینی جدا می‌شود.

این تابلو‌برق‌ها دو نوع دسترسی دارند:

• دسترسی از پشت
• دسترسی از جلو

۷. تابلو‌برق‌های دیواری

تابلو برق‌های دیواری که در داخل آن تجهیزات برق قرار می‌گیرد به دو دسته‌ی تابلو‌های تو‌کار و تابلو‌های رو‌کار تقسیم می‌شود.درب کوچکی کنار درب اصلی به نام درب کناری تعبیه شده است که کابل‌ها به فیدرها با همین درب کوچک به یک‌دیگر متصل می‌شوند.این مدل از سلول‌ها به لحاظ محل ورودی سرکابل‌های ورودی و خروجی، به ورود از بالا و ورود از پایین قابل تقسیم است.

قیمت تجهیزات برق صنعتی

 می‌توان برق را پر‌خطرترین نیاز بشری به حساب آورد که پیمان‌کاران، کارگران، برق‌کاران و افراد عادی با آن سر‌و‌کار دارند در نتیجه محافظت از جان افراد باید در اولویت قرار گیرد.برای حفاظت از جان افراد، در سیم‌کشی‌ها و کارهای برقی باید از تجهیزات برق صنعتی استفاده کنند که هر کدام از این تجهیزات، قیمت‌های مختلفی دارند. در ادامه به بررسی قیمت تجهیزات می‌پردازیم.

بیشتر بخوانیم: بررسی انواع تجهیزات انتقال قدرت

عوامل تاثیر‌گذار بر قیمت تجهیزات برق صنعتی

از آن‌جا که قیمت‌گذاری تجهیزات برقی رقابتی است، عوامل مختلفی بر قیمت آن تاثیر‌گذار می‌گذارد که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم:

قیمت سوخت کارخانه‌های تولید‌کننده

سوخت‌هایی مانند سوخت فسیلی و گازهای طبیعی که در کارخانه‌ها برای افزایش و کاهش درجه حرارت مورد استفاده قرار می‌گیرند، معمولا تاثیر مستقیمی بر قیمت تجهیزات برق صنعتی دارند.

قطعات تجهیزات برق صنعتی

هر قطعه شامل هزینه‌هایی چون مواد اولیه، تامین، ساخت‌، نگه‌داری و بهره‌برداری است که با توجه به تورم بازار، روی قیمت‌های این تجهیزات اثر می‌‌گذارد.

سیستم انتقال‌ و‌ توزیع

معمولا زمان زیادی طول می‌کشد تا قطعه تولید شده به دست توزیع‌کننده برسد که همین خود می‌تواند یکی از عوامل افزایش قیمت باشد.با توجه به آنچه گفته شد، می‌توان دریافت که یکپارچه‌سازی حمل‌و‌نقل با لجستیک بسیار ضروری است؛ چرا که به کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند.

www.mbncompany.com